Gwiazda PicII-503 zawiera unikatowe informacje o II populacji gwiazd
31 marca 2026, 10:18Gwiazda PicII-503 to obiekt jedyny w swoim rodzaju. Położona na obrzeżach galaktyki karłowatej Pictor II zawiera skrajnie mało żelaza, o ponad 40 000 razy mniej niż Słońce. To sygnatura świadcząca o tym, że PicII-503 należy do jednej z pierwszych populacji gwiazd, jakie powstały po Wielkim Wybuchu. Badający ją astronomowie zauważyli też, że występuje w niej olbrzymia ilość węgla, dzięki czemu niezwykła gwiazda jest też brakującym elementem łączącym bogate w węgiel gwiazdy w halo Drogi Mlecznej z bardzo starymi galaktykami karłowatymi.
Najpotężniejsza znana emisja z kwazara
28 listopada 2012, 13:35Astronomowie korzystający z Very Large Telescope odkryli kwazar, kŧóry emituje najwięcej energii ze wszystkich znanych tego typu obiektów. Kwazary to niezwykle jasne centra galaktyk zasilane przez supermasywne czarne dziury
Udało się wyjaśnić przyczynę gwałtownego spadku jasności nadolbrzyma
17 czerwca 2021, 13:53Betelgeza, najbliższy nam czerwony nadolbrzym, to dziesiąta najjaśniejsza gwiazda na niebie. W bliskiej podczerwieni jest zaś gwiazdą najjaśniejszą. Gdyby znajdowała się w centrum Układu Słonecznego, orbita Jowisza znalazłaby się w jej wnętrzu. W latach 2019–2020 Betelgeza zaczęła przygasać i pojawiły się spekulacje, że może eksplodować. Tymczasem gwiazda wróciła do dawnej jasności, a teraz udało się rozwiązać zagadkę jej tajemniczego zachowania.
Marsjański ocean zajmował 19% planety
6 marca 2015, 12:31Naukowcy z NASA twierdzą, że w przeszłości na Marsie istniał ocean, który zawierał więcej wody niż Ocean Arktyczny. Do takich wniosków prowadzą dane zebrane z marsjańskiej atmosfery.
Najbardziej żarłoczna z czarnych dziur utworzyła najjaśniejszy obiekt we wszechświecie
19 lutego 2024, 17:41Astronomowie z Chile, Francji i Australii zidentyfikowali najjaśniejszy kwazar, a jednocześnie najszybciej rosnącą czarną dziurę i najjaśniejszy znany obiekt we wszechświecie. Kwazary to galaktyki z niezwykle jasnym źródłem promieniowania w centrum. Znajduje się tam supermasywna czarna dziura, która pochłania olbrzymie ilości materii.
Odkryto najmniejszą planetę karłowatą Układu Słonecznego
5 listopada 2019, 05:33Dzięki obserwacjom przeprowadzonym za pomocą Very Large Telescope astronomowie mogli stwierdzić, że asteroida Hygiea jest w rzeczywistości planetą karłowatą. Hygiea to czwarty, po Ceres, Weście i Pallas, największy obiekt pasa asteroid. Instrument SPHERE na VLT pozwolił po raz pierwszy zbadać Hygieę w na tyle dużej rozdzielczości, że można było przyjrzeć się jej powierzchni, określić kształt i rozmiar.
Dwie protoplanety wokół jednej gwiazdy
14 kwietnia 2026, 08:20Wokół młodej gwiazdy WISPIT 2 odkryto dwie formujące się dopiero planety. To rzadki przypadek, gdy naukowcy mogą obserwować planety w trakcie tworzenia się i jeszcze rzadszy, gdy do dyspozycji mają od razu dwa takie obiekty. WISPIT 2 znajduje się w Gwiazdozbiorze Orła, w odległości około 437 lat świetlnych od Ziemi. To bardzo młoda gwiazda, liczy sobie zaledwie 5 milionów lat, a gdy ją odkryto, udało się bezpośrednio zobrazować otaczający ją dysk protoplanetarny.
Narodziny planety
28 lutego 2013, 18:51Należący do Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) Very Large Telescope dokonał prawdopodobnie pierwszych w historii obserwacji właśnie formującej się planety. Jeśli uzyskane dane się potwierdzą, będzie można zweryfikować teorie dotyczące powstawania planet.
Głosowanie na najdziwniej zatytułowaną książkę. Nominowano wyłącznie wydawnictwa naukowe
16 listopada 2021, 16:10Na liście pozycji nominowanych do tegorocznej Diagram Prize - nagrody dla najdziwniej zatytułowanych książek - po raz pierwszy w 43-letniej historii konkursu znalazły się wyłącznie tytuły, które ukazały się nakładem wydawnictw uniwersyteckich/specjalizujących się w treściach naukowych. Do 26 listopada można głosować on-line. Tytuł zwycięskiej publikacji zostanie podany 3 grudnia.
Pierwszy hiperprędkościowy układ podwójny
14 kwietnia 2016, 13:17Astronomowie z Uniwersytetu Fryderyka Aleksandra w Erlangen odkryli gwiazdy podwójne poruszające się z prędkością niemal wystarczającą do ucieczki z galaktyki. Obecnie znamy około 20 gwiazd hiperprędkościowych, czyli poruszających się na tyle szybko, że mogą uciec z Drogi Mlecznej
